Acupunctuur als geneeskundige methode

Door Antonie van den Bos, arts, gespecialiseerd in alternatieve geneeskunst
Lezing, uitgesproken in september 1977 voor het Nut van t algemeen belang in Waalwijk

Dames en Heren,

Men heeft mij uitgenodigd U iets te vertellen over mijn praktijk. Ik wil beginnen U iets te vertellen over acupunctuur als geneeskundige methode, zijn geschiedenis en de wijze van beoefenen. Daarna ga ik nog proberen U bezig te houden, met hoe ik practisch te werk ga.

Acupunctuur is letterlijk het "steken van naalden", die op bepaalde plaatsen in het lichaam worden gestoken, om iemands genezing te bevorderen. Van de televisie is vooral bekend de acupunctuur - analgesie, ofwel het verdoven bij operaties of andere ingrepen door het plaatsen van naalden, zelfs hartoperaties zijn hiermee gedaan. Deze acupunctuur-analgesie doe ik niet. Dit stukje van de acupunctuur omvat slechts 5% van alle mogelijkheden van de acupunctuur, die er zijn om een rol te spelen in de totale gezondheidszorg. Dit zal U hopelijk verder dudelijk worden.

De akupunktuur als geneeskundige methode is al zeer oud. Zoals U allen wel weet is voor ons China het land van herkomst. De basis van het Chinese geneeskundige denken, is in de 10e eeuw voor Christus neergeschreven door YI KING, terwijl het klassieke work over acupunctuur als methode de NEI KING heet en zo'n 400 jaar voor Christus gest schreven werd. In 1068 na Christus werd in China de eerste faculteit voor acupunctuur opgericht en een naam uit die tijd is WONG WEI YI die zijn studenten de acupunctuur leerde door te oefenen op leren popjes. Zoals bekend heeft MAO TSE TOENG de acupunctuur krachtig bevorderd om op deze manier een geneeskundige behandeling in het Chinese achterland mogelijk te maken. Zeker in de laatste decennia is er een voortdurende stroom van wetenschappelijke publicaties over acupunctuur uit China losgekomen. In Japan is de acupunctuur al in de vroege middeleeuwen ter hand genomen, maar terwijl de Japanse School honderden jaren lang van de Chinese School afhankelijk is geweest, is er in deze eeuw een zelfstandige Japanse traditie op gang gekomen. Namen daarbij zijn: Sakurazawa, Nakoujama, en Morita. De Japanse School gebruikt momenteel zeer dunne flexibele naalden en erg veel MOXA. Dit is het verwarmen van de huid met smeulende gedroogde kruiden. Het kruid dat hiervoor gebruikt wordt is Artemisia vulgaris.

Willen ten Rhijne, een Nederlandse scheeparts, zou als eerste westerling een proefschrift geschreven hebben over de acupunctuur in 1741, terwijl de Jezuïten in China al enkele tientallen jaren berichten over acupunctuur naar Europa brachten. Verdere Europese namen zijn: Valsalva, een zeer bekende medicus, wiens proef van Valsalva dagelijks in de Nederlandse Ziekenhuizen wordt gebruikt, Kaempfer en Dujardin in de 18de eeuw. In de 19de eenw waren het Dr. Berlioz, vader van de ons zo bekende componist, en Le Chevalier de Salandière, die zijn publicatie de titel "elektro puncture" gaf en daarmee in 1825 al vooruit liep op de ontdekkingen van de laatste 20 jaar over de acupunctuur. Die ontdekkingen zijn onder andere dat acupunctuur punten op de acupunctuur banen een totaal andere elektrische weerstand hebben dan de gewone huid. Deze kennis gebruiken we om met weerstandmetertjes de acupunctuur punten op te sporen.

Momenteel zijn er in Europa grofweg 2 scholen te onderscheiden in de acupunctuur: De Engelse school die naaldjes inbrengt, zeer krachtig stimuleert, wat vrij pijnlijk is en weer uithaalt, en de Frans Oostenrijkse School, die naaldjes inbrengt, en ze een kwartier tot twintig minuten laat zitten alvorens ze er weer uit te halen. Van de laatste school, die mij eigenlijk 't meest na aan het hart ligt, zijn bekende namen: Niboyet, Borsarello, Nguyen van Ngi, de Tymowski, Chamfrault, Soulié de Moriant en Bischko.

De acupunctuur gaat uit van de Chinese begrippen over levensenergie of CHI, die door het menselijk lichaam stroomt in een zeer bepaalde volgorde en die onderhevig is aan zeer bepaalde wetten. Deze levensenergie, CHI, bestaat uit twee componenten, die het yin en het yang worden genoemd. Deze yin-yang componenten zijn altijd en overal in het universum aanwezig. Het yin heeft de eigenschappen: het duistere, donkere, het negatieve, het samengetrokkene, het vrouwelijke, de aarde. Het yang heeft de eigenschappen: het licht, het positieve, het uitdei-ende, het mannelijke en de hemel. Een vrouw heeft ongeveer evenveel yin als yang energie, maar bij haar zal het yin ietsje overwegen, terwijl het bij de man precies omgekeerd is.

Als nu een situatie, of een mens in evenwicht yin en yang energie bezit, dan is de situatie te herstellen, zodat de mens weer gezond is. Het, wat met een mooi woord, bipolariteits-principe heet,is in het Westen pas met het gebruik van de computer in zwang gekomen. De computer kan alleen gevoed worden met òf plus, òf min, oftewel of wèl een gat in de ponskaart op die plaats, of géén gat op die plaats in de ponskaart. Ditzelfde geldt voor elektriciteit , òf het is de positieve pool, òf het is de negatieve pool.

Naast deze levensenergie CHI waar de mens van leeft en bestaat, zijn er nog verkeerde of pathogene energiën. Voorbeelden hiervoor zijn de weersenergieën die ontzettend veel invloed op de mens uitoefenen, de verkeerde energieën in de voeding, in de ademlucht (stadslucht), en zo nog een aantal.

Nu weer terug naar de levensenergie CHI. Deze energie heeft een bepaalde volgorde, waarin hij door bepaalde banen onder de huid loopt. Deze banen worden merdianen genoemd, in het Chinees MO!

Ik zal U de volgorde noemen:

Als we om 12 uur 's middags beginnen is de energie in de hartmeridiaan op z'n sterkst. Hij loopt van de borstkas naar de pink, zo ongeveer de baan van pijn, die een patiënt met een hartinfarct voelt.

  • Om 2 uur 's middags de dunne darm meridiaan, van de pink naar het hoofd voor het oor.
  • Om 4 uur 's middags de blaasmeridiaan van de ooghoeken naast de neus recht over het voorhoofd naar achteren. In omgekeerde richting voelt een patiënt een spanningshoofdpijn opkomen. Vanaf de nek gaat de stroming dan door over de rug naar de benen om in de kleine teen te eindigen. Vanaf de rug is het verloop hetzelfde als waar een patiënt een echte ischias voelt doortrekken naar de voet.
  • Om 6 uur 's avonds de niermeridiaan die van onder de voet, tussen de teenballen over de binnenkant van het been vervolgens over de buik naar de borst toegaat. Dit is ongeveer de baan die een patiënt met angst beschrijft als hij angst voelt opkomen die hem naar de keel vliegt.
  • Om 8 uur 's avonds de meridiaan van de kringloop-sexualitiet van de borst naar de middelvinger.
  • En om 10 uur 's avonds de drievoudige verwarmer, die waarschijnlijk met hormonale verhoudingen in het lichaam te maken heeft, van de ring-vinger om het oor naar de buiten ooghoek.
  • Orn 12 's nachts de galblaasmeridiaan. Galkolieken komen ook erg vaak om deze tijd die vanaf de buitenooghoek een wat grillig verloop over de zijkant van de schedel heeft. Een echte galblaas migraine is daar ook te voelen. Na de schedel loopt deze lijn over de zijkant van de romp en het been naar de 4de teen.
  • De levermeridiaan om 2 uur's nachts, van de grote teen over de binnenzijde van het been om de geslachtsdelen cirkelend naar de borst.
  • Om 4 uur 's morgens de longmeridiaan van de borst naar de duim. Om 6 uur de dikke darm meridiaan van de wijsvinger naar de neus naast de neusvleugel. Grappig is dat mensen die naast de neusvleugel, op het punt wat we dikke darm 20 noemen, een wrat hebben, bijna altijd een obstipatie hebben. Zo'n wrat is pas tot verdwijnen te brengen als de dikke darm weer normaal functioneert. Om 8 uur 's morgens de maagmeridiaan, die over de aangezicbtsschedel loopt, over de borst, buik en been naar de 2de teen.
  • Om10 uur 's morgens de milt-pankreas-meridiaan die van de grote teen naar de borst loopt. Dit is de:veroorzaker van wat we noemen een "milt-pancreas zwakkeling". Dit is welhaast een constitutie met het beeld van een mens, met een heel dikke huid, een hyperkeratotische dikke eeltlaag, en is 's morgens 't bed niet uit te krijgen. Hij loopt eerst enkele uren versuft rond tot tegen 10 uur en is 's avonds 't bed niet in te branden. Een breiige stoelgang hoort hier ook nog bij.
  • Na deze meridiaan komen we weer op 12 uur 's middags uit bij de hartmeridiaan en is de kringloop gesloten.

Zoals U al gehoord hebt, heb ik de namen van organen gekoppeld aan meridianen of acupunctuur banen, dat houdt den ook in dat deze banen een relatie hebben met de genoemde organen. Ik zei al eerder dat er bepaalde wetten zijn waar deze enegie-kringloop aan onderhevig is. Het lijkt me niet wenselijk om op deze wetten in te gaan, maar enkele consequenties hieruit, wil ik U niet onthouden.

Voor de Chinese opvattingen is de huid een uitscheidingsorgaan van verkeerde energiën, met als volgorde: Wat de nier niet aan kan dat doet de dikke darm. Wat deze dikke darm niet aan kan doen de longen en wat de longen niet kunnen, dat moet de huid doen. Daarbij dient U te weten dat de grootste bron van verkeerde energiën de voeding is. Daarom moet een patiënt met een huidziekt e altijd op z'n dieet worden gewezen. Enkele andere relaties die U ook kent zijn: Acne (jeugdpuistjes) en de dikke darm (het eten van varkensvlees bijvoorbeeld). Verder eczeem en astma (huid en longen). Chronisch alcohol misbruik en impotentie (allebei levermeridiaan). Angsten en hartkloppingen (de angsten uit de niermeridiaan beheersen de hartmeridiaan). Een traagwerkende galblaas, die migraine cervicaal kan veroorzaken. U weet wel migraine vanuit het achterhoofd over 't hoofd heen naar boven en achter de ogen (de blaasmeridiaan). Dit zijn allemaal relaties waar de Westerse geneeskunde geen raad mee weet.

Om deze rij echter niet te lang te maken en om 't ook nog wat moeilijker te maken, wil ik 't nog hebben over verschillende oude en nieuwe acupunctuur varianten:
1. Acupunctuur massage
2. Ooracupunctuur
3. Elektro- Acupunctuurdiagnostiek

Acupunctuur massage: Acupunctuur massage is iets wat U ook gebruikt, mogelijk zonder 't te beseffen. Bij de hoofdpijn die we spanningshoofdpijn noemen masseert U vanaf het begin van de blaasmeridiaan, de binnen-ooghoek recht naar boven over ' t voorhoofd en over 't hoofd naar de nek. Voor ons masseert U dan de blaasmeridiaan en als U hierbij op de neuswortel knijpt, dan drukt U op Blaas 1. Dit punt is een machtig punt bij hoofdpijnen. Zijtakjes van de blaasmeridiaan gaan boven het oog langs naar de buitenooghoek van het oog, evenals de zijtakjes opzij vanaf de achterhoofdsknobbels. Deze banen masseert U dan mee. De maagmeridiaan op de aangezichtsschedel, die meestal bekloppend gemasseerd wordt en, bij hoofdpijn aan de zijkant van de schedel gebruiken we druk op de achterkant van de knobbel achter het oor, galblaas 20. Tot zover acukunctuur massage.

Ooracupunctuur: volgens Nogier. Hippocrates, onze Westers geneeskundige voorvader, wiens eed iedere arts moet afleggen voor hij zijn artsenbul krijgt, schreef al een verhandeling over een behandeling van ischias op een bepaald punt in het oor. Voor hem hadden de Egyptenaren hier ook al kennis van. Nogier, een zeer groot Fransman, sinds de tweede wereldoorlog begonnen om deze punten in het oor, die drukpijnlijk waren bij bepaalde aandoeningen, te categoriseren en daaruit bleek, na tientallen jaren, dat er voor elke aandoening wel een reflexgebied in het oor bestaat, welk gebied of punt met een elektrische weerstandsmeter op te sporen is. Deze punten zijn ook met acupunctuur naalden en eventueel massage te behandelen. De wetenschappelijke ondergrond hiervoor begint nu pas aangedragen te worden. Ik verwijs naar de neurofysiologen Melzak and Wall. Een gek iets daarbij is dat gaatjes in de oren, voor het dragen van oorbellen, voor ons liggen op de reflexgebieden van het oog. Piraten en ander zeetuig deden dit bewust om hun gezichtsvermogen te scherpen en droegen alleen links een gouden oorbel. Dit komt precies overeen met onze ooracupunctuur die bij rechtshandigen in het linkeroor een gouden naaldje steekt en in het rechter oor een zilveren. Links en rechts hetzelfde naaldgebruik heeft geen effec.! Voor het verschil tussen goud en zilver moet ik verwijzen naar onderzoek op de waterstof ionenschaal, waar goud elektrisch erg veel anders uitkomt dan zilver.
De volgende en laatste variant is de meest Westerse variant, en ook de meest geavanceerde. Voll, een duitse arts uit Stuttgart, ontwikkelde met een aantal elektronici apparatuur om de huidweerstand, potentiaal-terugval en capacitieve waarde te meten op acupunctuur punten. Daarbij is ontdekt dat elk acupunctuur punt op het lichaam een directe relatie heeft met een orgaan, met orgaandelen of met orgaanfuncties. Door middel van allerlei elektronische, ingewikkelde toestanden is ook te meten welk medicament, wat betreft de diëlektrische constante de genezing bevordert, niet beinvloedt of zelfs schaadt. De acupunctuur punten die hiervoor gebruikt worden liggen vooral op handen en voeten, maar ook elders op het lichaam.

Nu wilde ik nog in het kort vertellen hoe het er in onze praktijk aan toegaat. Als een patiënt opbelt voor een behandeling, wordt er eerst een afspraak gemaakt voor een diagnostisch consult. Bij dit consult wordt vooral de laatstgenoemde elektro-acupunctuur volgens Voll gebruikt om te komen tot een conclusie en een bepaling van de behandel wijze, hetzij met dieet, hetzij met medicamenten, waarbij ik erg graag homeopathische medicamenten gebruik die nooit schadelijk zijn, hetzij met acupunctuur. Het liefst hanteer ik een combinatie van methoden om zo snel mogelijk te komen tot genezing van de patiënt. Van acupunctuur dient men dan nog te weten, dat 6 behandelingen bijna altijd een minimum zijn en meer dan 15 behandelingen eigelijk nooit voorkomen, behalve bij bepaalde ziekten. Daarbij geldt ook als regel dat hoe langer een ziekte bestaat, des te langer de genezing vraagt. De naalden zullen meestal éénmaal per week gezet worden, zelden tweemaal per week en soms eenmaal per twee weken, afhankelijk van bet ziektebeeld. Afhankelijk van de toestand van de patiënt zullen steeds andere plaatsen geprikt worden De meeste naaldjes gaan slechts 2 - 4 mm diep, op de rug en enkele andere plaatsen iets dieper. De pijn die de patiënt voelt is matig tot redelijk te dragen.

Ik wil nu nog 5 praktijkgevallen als voorbeeld geven. Mijns inziens toch wel ernstig zieke patiënten, dat wil zeggen niet dodelijk, maar wel met ernstig invaliderende ziekten belast

De eerste patiënt is een vrouw met een oogaandoening, die al een jaar bij een oogarts onder behandeling is, diverse medicamenten geprobeerd heeft, welke geen van allen succes opleverden. Ik constateerde bij haar een litteken waar een acupunctuur baan doorgesneden was, welk litteken nooit goed hersteld was, en behandelde dat litteken op de daarvoor geschikte manier en zette zilveren naaldjes rond het oog. Ook nog een paar naaldjes in de tenen en de handen. Na ongeveer 6 behandelingen was het oog genezen, waarop de oogarts zei: wat gek dat U nu wel op die medicamenten reageert. Hij was ervan op de hoogte dat deze vrouw bij mij kwam, maar had gezegd niet in acupunctuur te "geloven". Overigens koeien "geloven" ook niet in acupunctuur, maar er zijn nu in Duitsland, Oostenrijk, en China veeartsen die overduidelijk bewijsmateriaal aanvoeren.

De tweede patiënt is een man met ischias, waardoor hij nauwelijks meer kan lopen, al 7 maanden in de ziektewet, behandeld door de neuroloog en fysiotherapeut, wat helemaal niet hielp. Ik zette naaldjes in de voeten, op de rug en in het been en enkele in de oren. Na 7 behandelingen is hij zover dat hij weer gaat wandelen, met z'n baas praten om halve dagen te dagen te gaan werken en enthousiast met vakantie, wat eerst niet had gekund.

De derde patiënt is een vrouw van begin dertig, onderwijzeres, die al 7 jaar in de WAO loopt, vanwege haar migraine, die ze iedere dag had. Ik behandelde haar met naaldjes op het hoofd, in de handen en voeten, gaf haar een dieet en na 15 behandelingen werkt ze weer part-time.

De vierde patiënt is een jonge gehuwde vrouw met ernstige geestelijke problemen. Zij liep al bij psychiater en psycholoog gedurende een jaar, zonder verandering. Met Elektro acupunctuur diagnostiek volgens Dokter Voll constateerde ik een behoorlijke leverziekte, die ik behandelde met homeopathische middelen en acupunctuur. Na 3 behandelingen durft ze weer alleen te blijven en na zo'n twee en een halve maand kan ze 't leven weer aan.

De vijfde patiënt is de moeilijkste. Een 55 jarige vrouw met aangezichtspijnen sinds 1962, Deze patiënten zult U niet krijgen, want ze kunnen aanraking aan het gezicht nauwelijks verdragen. Sommige van deze patiënten zijn zo radeloos, dat ze zelfmoord plegen. De neuroloog had al van alles geprobeerd inclusief doorsnijden van alle gezichtszenuwen, hetgeen geen resultaat opleverde. Ten einde raad stelde hij een hersenoperatie voor, hetgeen Mevrouw weigerde. Uiteindelijk kwam ze via-via bij mij terecht. Met elektro acupunctuur diagnostiek volgens Dokter Voll vond ik een ontsteking in het oor, welke met homeopathische middelen en acupunctuur behandeld werd. Het ging ietsje beter, later kwam ik nog andere ontstekingen in het gebit en in de neusbijholten op het spoor welke ook behandeld werden. Nu na ongeveer 20 behandelingen is ze zover dat ze bij de kapper is geweest, ze kan weer normaal eten en drinken zonder pijn, alleen 's morgens heeft ze nog klachten. Zelf zegt ze; ik voel me herboren, een heel ander mens.

Na deze patiënten opsomming denkt misschien dat dit wondergeneeskunde is, ik moet U teleurstellen. Ook ik heb patiënten die ik niet kan helpen. In ieder geval zijn de gevolgen van een niet aangeslagen acupunctuur behandeling alleen in de teleurstelling te voelen en dat kan beslist niet gezegd worden van een niet geslaagde ischias operatie of een niet geslaagde hersenoperatie.

Na dit alles wil ik toch een waarschuwing laten horen omtrent acupunctuur. Naar mijn mening is en blijft acupunctuur een geneeskundige behandeling, waarmee ongelukken kunnen gebeuren, als het niet deskundig gedaan wordt. Als voorbeeld wil ik een zeer bekend auteur noemen die de gevaren van de acupunctuur wilde onderzoeken door zichzelf op acupunctuur punten te prikken, zonder rekening te houden met de acupunctuur wetten. Hij werd zó ernstig ziek, dat het 3 maanden duurde voor hij met behulp van een zeer deskundige collega weer zover was opgeknapt dat hij kon gaan werken.

Tot slot rest mij nog mijn ideaal naar voren to brengen: Erkenning van de acupunctuur als officiële geneeskunde, dit alles alleen maar om de zieke mens te kunnen helpen.

Ik dank U voor Uw aandacht.